Sukces a typy osobowości, czyli jak być skutecznym

Jolanta Fudala


Wcześniej czy później, w pewnym momencie naszej życiowej drogi dojdziemy do konkluzji, że wiele w naszym życiu zależy nie tylko od wykształcenia czy dyscypliny, ale w dużej mierze od kontaktów z innymi ludźmi. Odpowiedzialność za nasze poczynania i osiągnięcia spoczywa na nas samych, to oczywista prawda, ale żyjemy w społecznościach, tworząc z nimi synergię, wnosząc w nie cząstkę siebie i czerpiąc z nich to co dobre i to co złe. Chcąc odnieść sukces, zwłaszcza w oparciu o dziedziny nacechowane mnogością personalnych kontaktów, wskazanym byłoby wiedzieć, jak zwiększyć swoją skuteczność w tychże kontaktach.

A zatem, czy coś mogłoby się w naszym życiu zmienić, gdybyśmy oprócz zawodowej wiedzy, etyki pracy, posiadali dodatkową umiejętność rozumienia zachowań ludzkich tak, aby móc je praktycznie wykorzystywać we współpracy, jak również w skutecznym motywowaniu innych do działania?

 

Istnieje ogromnie dużo zawodów, w których bez nawet podstawowej wiedzy o ludzkich zachowaniach, o typach osobowości, jest się z góry skazanym na mało efektywne działania. Są to np.: handlowcy, agenci ubezpieczeniowi, psychoanalitycy i całe mnóstwo innych zawodów. Słowem wszyscy, których działania zawodowe polegają na częstych indywidualnych (lub zbiorowych) kontaktach z innymi ludźmi, a co za tym idzie - potrzebie umiejętnego wpływania na ich decyzje.

Światowej sławy specjalista w zakresie szkolenia liderów, John Maxwell, dużo uwagi w swoich publikacjach i na seminariach poświęca właśnie typom osobowości. W niezmiernie interesującej książce pt.: "Być liderem" pisze, że "prawdziwego lidera można rozpoznać po efektach pracy jego podwładnych, natomiast wielkość przywództwa nie mierzy się zakresem jego władzy, lecz zdolnością inspirowania innych do działania, a głównym zadaniem przywódcy jest mobilizowanie innych do twórczego działania".

 

Wiedza na temat typów osobowości nie stanowi jednak odkrycia współczesnej cywilizacji. Potrzeba zrozumienia siebie i innych była już analizowana i stosowana 3 tys. lat temu, np. przez greckiego filozofa Hipokratesa. Zauważył on wówczas, że według kryteriów ludzkich zachowań i indywidualnych cech osobowości, można wyróżnić 4 dominujące typy osobowości (temperamenty), różnie później nazywane, jednak odnoszące się do tych samych zachowań.

Florence Littauer w swoich książkach nt. typów osobowości, m.in. "Osobowość plus", "Układanka osobowości", te cztery profile osobowości nazwała następująco:

podkreślając tym samym, już w samej nazwie, najważniejsze cechy każdej osobowości.

Oczywiście każdy z nas jest niepowtarzalny, lecz mimo to wykazujemy wiele cech wspólnych, które da się pogrupować właśnie w w/w kategorie. Są to np.: reakcje, sposób ubierania się, analizowania, mówienia, odczuwania i inne. Generalnie, jesteśmy wszak układanką różnych typów wymienionych osobowości, ale na pewno jedna spośród nich jest dominującą. Jasne jest, że nie we wszystkich działaniach wykazujemy zgodność z naszym głównym profilem osobowości, jednak jego znajomość, a zwłaszcza umiejętność szybkiej oceny w odniesieniu do innych ludzi, pozwala zdecydowanie polepszyć nasze kontakty osobiste i zawodowe, czyniąc je o wiele bardziej skutecznymi.

 

Każdy typ osobowości ma swoje mocne i słabe strony, które pokrótce przeanalizujemy.

Mocnymi stronami towarzyskiego sangwinika są: duże poczucie humoru, optymizm, miłość do ludzi, łatwość zyskiwania przyjaciół, barwne opowiadanie, twórczość, ekscytacja. Jego słabościami natomiast: zbytnie gadulstwo, spóźnialstwo, zapominalstwo, trudności w mówieniu "nie", chaotyczność, branie na siebie zbyt wielu obowiązków.

Największym pragnieniem sangwinika jest zabawa. Chciałby aby całe życie było zabawą, a świat kręcił się wokół niego.

Jak rozpoznać sangwinika? Nie będzie to zbyt trudne, ponieważ pragnie być zauważany. Jego ubiór będzie kolorowy, "na topie", często ekstrawagancki. Kobieta może mieć na sobie sporo biżuterii. Fryzura uczesana wg najnow-szych trendów.

Biuro sangwinika będzie z pewnością udekorowane kwiatami, bibelotami, dyplomami, nagrodami za osiągnięcia i nie będzie zbytnio uporządkowane.

Najważniejszą rzeczą jaką można zrobić dla sangwiników, to obdarzyć ich uwagą i podziwem. Ich sposób zachowania, ubierania jest prośbą o zwrócenie na nich uwagi, a wdzięk i urok jaki roztaczają - prośbą o pochwałę.

Jeżeli pracujemy z towarzyskim sangwinikiem nie powinniśmy od niego wymagać zbytniej skrupulatności i porządku, natomiast możemy wykorzystać ich naturalne zdolności w łatwym nawiązywaniu kontaktu z innymi.

Znanym przykładem towarzyskiego sangwinika są filmowe role Cezarego Pazury, gadatliwego wesołka, który najpierw powie - później pomyśli. Spóźnialski ale szczery, łatwowierny, entuzjastyczny i szalenie zabawny.

Także znana polska wokalistka Maryla Rodowicz jest również doskonałym przykładem osobowości towarzyskiego sangwinika. Swoją potrzebę bycia w centrum zainteresowania, doskonale wyraża poprzez kolorowe stroje, ekstrawagancki styl, ekspresyjny sposób bycia, sceniczny i życiowy entuzjazm.

 

Podstawowym pragnieniem perfekcyjnego melancholika jest oczywiście ciągłe dążenie do doskonałości.

Do jego mocnych stron zaliczyć możemy: dokładność, dbałość o szczegóły, sprawiedliwość, zorganizowanie, umiłowanie piękna. Posiada analityczny umysł, działa wg planu, lubi wykresy i tabele. Ceni ciszę i najlepiej pracuje sam. Jest mistrzem nastroju i zrozumienia innych.

Słabe strony melancholika to: głębokie depresje, brak spontaniczności, skłonność do skrajności. Jest naiwnym idealistą. Wyjątkowo perfekcyjny, dlatego w działaniach potrzebuje więcej czasu. Źle pracuje pod presją. Trudno go usatysfakcjonować.

Credo melancholika brzmi: "Jeżeli warto coś robić, warto to robić dobrze". Jego emocjonalną potrzebą jest porządek i wrażliwość. Pragnie doskonałości w życiu zawodowym i uporządkowanego życia osobistego, a także zrozumienia jego wrażliwej natury.

Melancholika łatwo poznać po wyjątkowej elegancji i klasie. Lubi ubrania proste w formie, ale wysokiej jakości. Krój konserwatywny, kolory szare, czarne, stonowane, jednak nienagannie zestawione. Włosy starannie ułożone, całość idealnie skomponowana z dużą dbałością o szczegóły.

Biuro melancholika jest oczywiście uporządkowane. W pomieszczeniu zauważyć można mapy, wykresy podręczniki. Każdy przedmiot posiada swoje miejsce.

Doskonałym przykładem osobowości perfekcyjnego melancholika jest Edyta Górniak - perfekcyjna, bardzo wymagająca od siebie i innych, zawsze nienagannie wyglądająca.

 

Władczy choleryk przedstawia typ osobowości, którego emocjonalną potrzebą jest praca i osiąganie wyznaczonych celów.

Mocnymi stronami choleryka są: zdecydowanie, aktywność, umiejętność szybkiego rozwiązywania problemów. Władczy choleryk pracuje ciężej niż ktokolwiek inny, uwielbia wyzwania i doskonale radzi sobie w trudnych sytuacjach. Jest urodzonym przywódcą, pewnym siebie, skoncentrowanym na celach.

Słabymi stronami choleryka są: arogancja, nerwowość, zbytnia pewność siebie, upór, słabość w kontaktach z innymi. Jest pracoholikiem, oczekującym od siebie i innych całkowitego poświęcenia się celom, które jemu wydają się słuszne. Chce dominować i ma skłonności do manipulowania ludźmi. Nie potrafi mówić przepraszam i przyznać się do błędu, czym często rani innych ludzi.

Choleryk wykazuje silną potrzebę osiągnięcia celu który zamierzył, oczekując naturalnie dowodów uznania za wszystkie podjęte przez siebie działania.

W swoich wypowiedziach często podkreśla zasługę własnej pracy, ponieważ pragnie być szanowany i doceniany.

Jak wygląda władczy choleryk? Otóż nie cechuje go zbytnia dbałość o wygląd. Ubiera się raczej konserwatywnie ale aktualnie. Strój powinien być funkcjonalny, dlatego też kobieta-choleryk najczęściej chodzi na płaskich obcasach i w spodniach lub luźnej spódnicy - zdecydowany i szybki chód, po jakim można ją poznać, byłby niemożliwy w wąskiej mini i na wysokich obcasach.

Choleryk ma przy sobie tylko te przedmioty, które pozwalają mu wydajnie pracować.

Atmosfera w biurze będzie konkretna, nakierowana na zadania. Szybko sprowadza temat rozmowy na właściwe tory, dając wyraźnie odczuć, że jego czas jest cenny i pora przejść do sedna sprawy.

Patrząc na scenę polityczną niewątpliwie osobowość władczego choleryka reprezentuje Lech Wałęsa. Zawsze gotowy stawić czoła wyzwaniom. Szybko podejmuje decyzje nie bacząc na etykietę i formę. Działa w myśl zasady: "zróbcie to natychmiast i dokładnie tak jak ja chcę, szczegóły są nieistotne".

 

Spokojny flegmatyk swoim pokojowym usposobieniem wprowadza spokój i równowagę. Często niezauważany i niedoceniany, pragnie dowodów szacunku, wykazując dużą potrzebę poczucia własnej wartości.

Do jego mocnych stron należą: bezkonfliktowość, opanowanie, skromność, wiarygodność, rozwaga, stabilność, uprzejmość, dowcip.

Jest dobrym słuchaczem, przez wszystkich lubiany, skutecznym mediatorem.

Słabymi stronami flegmatyka są: upartość, niezdecydowanie, odwlekanie decyzji, niezaangażowanie, nie uzewnętrznianie się, nie lubi zmian, nie pilnuje spraw, zwleka z wykonaniem pracy.

Spokojny flegmatyk nader wszystko ceni spokój. Lubi pracować sam i chociaż czasem zwleka z wykonaniem zadania, jest solidny i można na nim polegać.

Jego biuro jest wygodne i funkcjonalnie urządzone, lubi mieć wszystko w zasięgu ręki, na biurku mogą stać rodzinne fotografie.

Zanim przejdzie do interesów możliwe, że wpierw spokojnie pogawędzicie, popijając kawą lub herbatą.

Nadrzędną zasadą flegmatyka jest wygoda, także w ubiorze, a więc wygodny, prawdopodobnie sportowy styl. Kolory łagodne, nic ekstrawaganckiego, może niemodne - to bez znaczenia. Nie ma ochoty być zauważany ani też nie chce swoim wyglądem bądź zachowaniem kogokolwiek obrazić.

Spośród znanych osobistości, idealnym przykładem osobowości spokojnego flegmatyka jest niewątpliwie Tadeusz Mazowiecki. Swym pokojowym usposobieniem i mądrością wzbudza szacunek i zaufanie. Wydaje się być pozbawiony emocji, a jednak swoje polityczne funkcje konsekwentnie realizuje. Bez wzniosłych słów i obietnic, nieugięcie prze naprzód. Małomówny i ugodowy, przy czym jego słowa nigdy nie obrażają. Niewątpliwie w świecie politycznym uchodzi za doskonałego mediatora.

 

Aby dokładnie poznać swój typ osobowości polecam "test osobowości", znajdujący się w książkach Florence Littauer. Określenie własnego typu osobowości pozwoli nam łatwiej rozumieć siebie, swoje postępowanie, a później także i innych ludzi. Zaczniemy postrzegać ludzi takimi jakimi są, a nie jakimi w naszym mniemaniu powinni być - to co odmienne niekoniecznie musi być złe. Korzystanie z tej wiedzy jest kluczem do skutecznego komunikowania się z innymi ludźmi, a w następstwie tego liderowania, zarządzania potencjałem społecznym, motywowania siebie i innych. Poznając swoje mocne i słabe strony mamy wpływ na świadome kształtowanie swojej własnej osobowości, a stając się bardziej tolerancyjnymi dla otaczających nas ludzi, zyskujemy w kontaktach z nimi.

Wiedza o osobowościach jest bardzo ważnym narzędziem, pomagającym odnieść sukces, tak w życiu osobistym i rodzinnym, jak i zawodowym.

Jeżeli potraktujemy ludzi szablonowo, oceniając każdego według siebie, znajdziemy akceptację, w najlepszym przypadku, tyko u 1/4 ludzi (profil osobowości , który sami reprezentujemy). Ponieważ nie możemy zmienić ani własnej osobowości, a tym bardziej cudzej, możemy tylko zrozumieć, zaakceptować i dostosować swoje działania do profilu osobowości naszego partnera. Umiejąc wcześniej przewidzieć reakcję innej osoby, mamy narzędzie zwiększające skuteczność kontaktów z innymi. Należy jednak ciągle pamiętać, że jesteśmy układanką, najprawdopodobniej wszystkich typów osobowości z jednym dominującym.

Możemy zmienić swoje niewygodne nawyki, pracując nad słabymi stronami osobowości, jednak wpierw zaakceptujmy siebie i innych, ponieważ nie ma lepszego, czy też gorszego typu osobowości, wszystkie są wspaniałe i niezastąpione.

Wśród znanych osób odnoszących sukcesy są reprezentanci dokładnie wszystkich typów osobowości, ponieważ sukces nie wynika z tego jaki typ reprezentujemy, ale ze zmian na jakie musimy być przygotowani, aby zniwelować słabe a wykorzystać mocne strony swojej osobowości. W konsekwencji tego, wpływ na sukces ma wreszcie umiejętność przystosowania się do osobowości partnera, potencjalnego kontrahenta, członka zespołu, itp.

Bez względu jaki typ osobowości sam reprezentujesz, rozpoznając osobowość swojego partnera i wykorzystując wiedzę na temat charakterystycznych cech, zachowań, potrzeb swojego rozmówcy, łatwo możesz zyskać w nim przyjaciela - oferując mu to czego najbardziej pragnie. Drzwi do serc wszystkich ludzi staną przed tobą otworem.

 

Kto zatem powinien się dostosować? Naturalnie ty. W kontaktach (np. w sprzedaży) należy często używać słów, które najszybciej dotrą do danej osobowości.

Dla sangwinika będą to: "kolorowo", "wesoło", "bezpłatnie", "zabawnie", "produkt bogato zdobiony, kolorowy, śmieszny". Warto zaoferować promocyjną cenę, darmowy prezent.

Dla choleryka ważne są słowa takie jak: "praktyczne", "porywające", "odważne", "śmiałe", "produkt - usługa rzucające wyzwanie i obiecujące władzę". Zwróć jego uwagę na zwiększoną produktywność.

W rozmowie z flegmatykiem używaj zwrotów: "łatwe w użyciu", "proste w obsłudze", "oszczędzające czas", "nie wymagające wysiłku", "dające odprężenie".

Kluczowymi zaś słowami dla melancholików są: "szczegółowe", "intelektualne", "wrażliwe", "systematyczne", "zorganizowane". Zaoferuj dokładne przeszkolenie, informacje, foldery, ulotki. Bądź profesjonalny, twój produkt musi być "perfekcyjny".

 

Jak łatwo przewidzieć, w grupie nie sposób zadowolić wszystkich typów osobowości jednocześnie, chyba że fragmentarycznie. Można natomiast dostosować się do wybranej osoby, uwzględniając jej cechy osobowości, a także dostosowując do niej tempo mówienia, ton, sposób wyrażania się, mimikę, gestykulację.

Uczmy się obserwując siebie i innych, określając ich profile osobowości, jednak nie "szufladkując" ludzi. Jeżeli pragniesz szybszych rezultatów, a np. zajmujesz się sprzedażą, najwygodniej będzie ci zacząć od wyszukania i dotarcia do grup ludzi, reprezentujących taki sam typ osobowości jaki sam posiadasz. Warto zacząć od własnych znajomych. Później, dobrze jest zastanowić się nad różnymi grupami zawodów, np. w jakiej profesji możesz spodziewać się największej ilości spokojnych flegmatyków? Najprawdopodobniej wśród przeróżnych służb: kapłanów, lekarzy, pracowników oświaty, administracji, itp.

Gdzie szukać sangwiników? W reklamie, marketingu, handlu, pośród ludzi estrady.

Choleryków łatwo znajdziesz wśród kadry kierowniczej każdego szczebla, a melancholicy będą często reprezentowani przez naukowców, księgowych, inżynierów.

Oczywiście jest to pewnego rodzaju uproszczenie, ponieważ wszystkie typy osobowości można spotkać w każdym zawodzie. Są to jednak wskazówki naturalnych predyspozycji do wykonywania określonych zawodów.

Wiedza dotycząca typów osobowości jest niezbędna jeżeli pragniesz przewodzić ludziom, prowadzić organizacje czy zespoły.

Praca w Network Marketingu jak przypuszczalnie wiesz, jest także pracą zespołową, uczącą liderowania, motywowania i wspólnego wygrywania. Sukces jednostki jest tutaj sukcesem wielu osób, a o sukcesie decyduje - jak pisze John Maxwell - "zaangażowanie i pragnienie zwycięstwa". Zwycięskie zespoły są źródłem indywidualnego sukcesu ich członków. Każdy członek takiego zespołu ma się lepiej niż gdyby działał w pojedynkę. Każdy ma swoje indywidualne motywy działania, a zatem aby umiejętnie współpracować i budować zespoły potrzebna jest znajomość tych pragnień, a także umiejętność skutecznego wykorzystywania mocnych stron osobowości poszczególnych osób, oraz umiejętne niwelowanie ich słabych stron.

 

W Network Marketingu, predyspozycje perfekcyjnych melancholików niezastąpione będą w nauczaniu, prezentowaniu planu marketingu, przedstawianiu programu sieci.

Potrafią oni dokładnie wytłumaczyć złożony system wyróżnień i premii, przedstawić korzyści funkcjonowania sieci, ponieważ fascynują ich liczby i struktury.

Spokojni flegmatycy pracują dla uzyskania dochodów ale także dla uznania. Jeśli swojego aktualnego zajęcia nie wykonują z przyjemnością, często do działania motywuje ich nadzieja, że pewnego dnia nie będą musieli wykonywać nużących czynności a zajmą się tym co lubią. Bardzo cenią relaks. Są etyczni i wiarygodni, troskliwie dbają o swoich partnerów i klientów. Pomagają wszystkim. Znajdują odpowiednie osoby do swoich organizacji i skutecznie je motywują.

W przeciwieństwie do flegmatyków, władczy cholerycy mają silną potrzebę osiągnięcia sukcesu. Do działania motywują ich wyróżnienia i nieustanna potrzeba rywalizacji. W Network Marketingu bardziej cenią długoterminowe korzyści z nagrody niż ją samą. Praca ta jest dla nich nowym wyzwaniem i okazją do przewodzenia innym.

Naturalne cechy lidera pomagają cholerykom szybko wystartować i stworzyć dużą grupę. Członkowie takich zespołów mają szansę na szybki wzrost, ponieważ cholerycy prą do przodu i szukają nowych możliwości i rozwiązań.

Sangwinicy z kolei to urodzeni uwodziciele, są szczególnie dobrzy w promocji i sprzedaży. Ludzie uwielbiają u nich kupować i z nimi przebywać, ponieważ ich witalność i uprzejmość wzbudzają ogólną sympatię. Nie mają problemów z listą osób, bo mają sporo znajomych i ciągle nawiązują nowe znajomości.

Motywacja przez system wyróżnień jest dla sangwiników bardzo ważna. Uwielbiają błyszczeć w świetle reflektorów i dobrze czują się na scenie. Zabawa, podróże i nagrody zachęcają ich do pracy i działania.

 

Wykorzystując znajomość omówionych temperamentów, mamy szansę, aby w życiu zawodowym i osobistym polepszyć relacje z innymi i znacznie zwiększyć naszą interpersonalną efektywność. Znajdując u ludzi zrozumienie i radość możemy zaoferować im to czego najbardziej pragną - sangwinikom zabawę i adorację, melancholikom zrozumienie i porządek, cholerykom docenienie i władzę, a flegmatykom szacunek i spokój.

Wiele znanych osobistości, które udowodniły swoim życiem, że wiedzą na czym polega sukces, nader często powtarza - "Możesz zdobyć w życiu wszystko, co tylko zechcesz, jeśli najpierw jesteś gotów pomóc innym w uzyskaniu tego, czego oni chcą."

Jeżeli jesteś ekspertem w swojej dziedzinie, a mimo tego w pracy, w biznesie, a być może w rodzinie nie wszystko układa się po twojej myśli, to może właśnie jest tak, że nie dajesz sobie i innym szansy zrozumienia i współpracy. Być może właśnie te podstawowe relacje międzyludzkie, a raczej nieumiejętne postępowanie i nierozumienie siebie i innych, stanowią przeszkodę w drodze po radość i sukces. Pocieszeniem niech będzie fakt, że nikt nie rodzi się ekspertem w dziedzinie kontaktów międzyludzkich i wszystkiego w życiu można się nauczyć.